रोग व्यवस्थापन – लहरे बाली

लहरे बालीमा लाग्ने रोगहरु |

धुले ढुशी (Powdery Mildew)

  • खेतबारी सफा राख्न रोग लागेको पातहरु र झारहरु नष्ट गर्ने |
  • Dinocap 48 % EC (काराथेन) ०.५ देखि १ मिलिलिटर/लिटर पानीमा मिसाई पातहरु राम्ररी भिज्ने गरि छर्कने |
  • Carbendazim 50 WP १ ग्राम/लिटर पानि वा Wettable Sulphur 80% WP २.५ ग्राम/लिटर पानीमा अथवा Thiophanate Methyl 70 WP १.५ ग्राम/लिटर पानीमा मिसाई छर्कने |

शिते ढुसी रोग (Downy Mildew)

  • बिउलाई Carbendazim 50 WP वा Thiram 75 WS २ ग्राम/किलो बिउको दरले उपचार गरेर मात्र ब्याड राख्ने |
  • ब्याड राख्दा धेरै बाक्लो नराख्ने, रोगि पातहरु र झारहरू बटुलेर नाश गर्ने |
  • धेरै रोग लागेको खेतमा घुम्ती बाली लगाउने |
  • फल नलाएको अवस्थामा Mancozeb 75 WP वा Copper Oxychloride 50 WP ढुशीनाशक विषादी २-३ ग्राम/लिटर छर्ने |
  • Dimethomorph 50 WP १.५ ग्राम अथवा Zineb 75 WP २ ग्राम/लिटर पानीका दरले मिसाई छर्कने |

कुकम्बर स्क्वास मोजाइक भाइरस (Mosaic Virus)

  • रोगी बोट देखापर्ना साथ उखेली जलाउने |
  • रोग सार्ने लाही र खपटे किरा नष्ट गर्ने |
  • स्वस्थ बिउ रोप्ने |

एन्थ्रेकनोज (Anthracnose)

  • खेतमा रोप्नु भन्दा पहिले बीउहरू Agrosan GN सँग उपचार गर्नुपर्छ।
  • १० दिनको अन्तरालमा Difolatan वा Bavistin (०.१%) वा Dithane Z-78  (०.२%) स्प्रेले रोगको प्रभावकारी नियन्त्रण दिन्छ।
  • त्यस्तै, Arka Manik (तरबूज) जस्ता प्रतिरोधी जातको प्रयोग पनि सिफारिस गरिएको छ।

कलर सड (Collar rot)

  • बीउ रोप्नु अघि Thiram @ २ ग्राम / किलो बीजको साथ बीज उपचार गर्नुपर्छ।

ब्लाइट (Blight):

  • Indofil M-45 @ 0.25%  स्प्रे गर्नुपर्छ।

फल रोट (Fruit rot):

  • सिंचाई चाहिनेभन्दा बढी नगर्नुहोस्।
  • रोप्नु अघि Bavistin वा Thiramसँग ३ ग्राम प्रति किलो बिउका दरले बिउ उपचार गर्नु फाइदाजनक हुन्छ।

Scab:

  • Phyto-sanitary उपायहरू / स्वच्छ खेती अनुसरण गर्नुहोस्।
  • उच्च तापमान र कम आर्द्रता हुँदा फसल नउमार्नुहोस्।

ओइलाउने रोग (Fusarium wilt):

  • दीर्घकालीन घुम्ती बाली (crop rotation) अनुसरण गर्नुहोस्।
  • बीउ रोप्नु भन्दा पहिले २.५ ग्राम प्रति किलोग्राम बीउका दरले  Bavistinको साथ बीजको उपचार गर्नुहोस्।
  • ०.२% – ०.३% Captanले  माटोको उपचार गर्नुपर्छ।

कोणीय थोप्ले रोग (Angular Leaf Spot):

  • सफा खेती वा फाइटो-सेनेटरी उपाय अपनाउनुहोस्।
  • Streptocycline @ 400 पीपीएम वा बोर्डो मिश्रण @ १% स्प्रे गर्नुहोस्।

थोप्ले रोग (Leaf spot):

  • सफा खेती वा फाइटो-सेनेटरी उपाय अपनाउनुहोस्।
  • Streptocycline @ 400 पीपीएम वा बोर्डो मिश्रण @ १% स्प्रे गर्नुहोस्।

पम्पकिन पहेलो नस मोजाइक (Pumpkin Yellow Vein Mosaic):

  • क्षेत्रबाट संक्रमित बोटबिरुवाहरू उन्मूलन गर्नुहोस्।
  • रोगको फैलावट जाँच गर्न भेक्टरलाई नियन्त्रण गर्नुहोस्।
स्रोत: तरकारी उत्पादन र कृषि डायरी
dev