किट व्यवस्थापन – गोबी तथा तेलहन बाली

गोबी तथा तेलहन बालीका रोग र व्यवस्थापन

बन्दाको पुतली (Cabbage Butterfly)

  • हातले संकलन गर्ने र आक्रमणको प्रारम्भिक चरणको समयमा पुतलीको मेकानिकल विनाशले महामारीलाई कम गर्न सक्छ ।
  • एसासिन बगहरू, बारुलो आदि प्राकृतिक सिकारीको संरक्षण गर्ने ।
  • ट्राईकोग्रामा, अपान्टेलिस ग्लोमेराटस आदि खेतमा छोड्ने ।
  • ब्यासिलस थ्युरिंगेन्सिस @ ३ / लिटर पानीको दरले स्प्रे गर्नुहोस्।
  • १.५ लिटर मालाथियन ५० ईसी वा २.० लिटर क्लोरपाइरफोस २० ईसी प्रति हेक्टर ५००-१००० लिटर पानीमा मिसाई छर्कने र आवश्यक परेमा १० दिनको अन्तरालमा फेरी छर्कने ।

इटबुट्टे पुतली (Diamond Back Moth)

  • बाली काट्ने बित्तिकै सबै बाँकी रहेका, बालीको अबसेश,  जरा आदि हटाउनुहोस् र खेतहरू जोत्नुहोस्।
  • गोभीको साथ टमाटरसंगै लगाउदा यो पुतलीको अण्डा पार्ने कामलाई कम गर्दछ।
  • रायोको जाली बालीको रूपमा प्रयोग गर्न सकिन्छ । गोभीको प्रत्येक २५ पङ्क्तिहरूका लागि रायोको दुई पंक्ति लगाउने ।
  • लार्भा परजीवी रिलिज गर्नुहोस्, कोटेसिया प्लुटेलिए प्रति रोपनी २०० प्युपाको दरले ।
  • ब्यासिलस थ्युरिंगेन्सिस @ ३ / लिटर पानीको दरले स्प्रे गर्नुहोस्।·         १.५ लिटर मालाथियन ५० ईसी वा २.० लिटर क्लोरपाइरफोस २० ईसी प्रति हेक्टर ५००-१००० लिटर पानीमा मिसाई छर्कनु पर्छ र आवश्यक परेमा १० दिनको अन्तरालमा फेरी छर्कनुहोस ।

उफ्रने खपटे (Flea Beetle)

  • खेतको सरसफाई गर्ने ।
  • गहिरो जोताई गर्ने र वैकल्पिक होस्टहरू हटाउने।
  • Lacewing लार्भा र ठूला आँखाहरू भएका पतेरा यो किराको व्यवस्थापनको लागि सिकारी हुन् ।
  • माइक्रोटोनस भिट्टाटा जस्ता परजीवी बारुलाहरू आक्रमण गर्न परिचित छन् तर परजीवी दर कम छ।
  • रासायनिक कीटनाशक प्रयोग जस्तै मालाथियन वा साइपरमेथ्रिन @ २-३ मिलिलिटर/लिटर पानीमा मिसाई छर्ने ।

तोरीको करौते झिंगा (Mustard Sawfly)

  • बिहान र साँझको समयमा लार्भाको संग्रह गरि विनाश गर्ने ।
  • खेत सरसफाई गर्ने र गहिरो गरि जोत्ने।
  • सेरटिया मार्सेसेन्सले लार्भालाई संक्रमित गर्छ ।
  • मार्गोसम, अन्नोसोम जस्ता जैविककीटनाशकको ​​प्रयोगले यस कीटको व्यवस्थापनमा महत्वपूर्ण भूमिका खेल्छ ।
  • मालाथियन ५० ईसीको १.५ लिटर वा क्लोरपायरिफोस २० ईसी प्रति २.० लिटर पानी प्रति ५००-१००० लिटर पानीमा मिसाई स्प्रे गर्नुहोस् ।

फेद कटुवा किरा (Cutworm)

  • झुसिलकिराको संकलन गर्नुहोस् र नष्ट गर्नुहोस् किनकि यिनीहरू जवान बोटको मुनिको नजिक घुम्न सकिन्छ वा केही मिटर माटोमा।
  • शिकारी चरालाई आकर्षित गर्न लागि बेडको नजिक Bird-Bath र फिडर राखेर मैदानमा जान प्रोत्साहन दिनुहोस् ।
  • कीराहरूको हाइबरनेट चरणहरू उजागर गरी चम्किलो सूर्यको किरण र सिकारी चरामा खुल्ला गरिदिनाले किराको प्रकोप कम हुन्छ ।
  • झारको थुप्रो बालीनालीको खेतमा राख्नुहोस् जहा झुसिल्कीराहरूले झारको थुप्रोभित्र आफु र अण्डा प्रकाशबाट लुकाउँछन् । बिहान लुकेका क्याटरपिलरलाई जम्मा गर्नुहोस् र नष्ट गर्नुहोस्।
  • खेतमा नियमित सिँचाइ गर्नुहोस्।
  • बी.टी मिश्रित चारा (२ किलोग्राम ब्यासिलस थुरिंगेन्सिस फॉर्म्युलेसन १ किलो गहुँ ढुटोमा) प्रति हेक्टर १० किलो चाराको दरले प्रयोग गर्ने ।
  • विष चारा प्रयोग गर्नुहोस् । कीटनाशक मिश्रित चारा (१ किलो गहुँको ढुटोको साथ २ गुणा मालाथियन ५% धूलो मिसाउदै ) प्रसारण गर्नुहोस् १० किलो चारा प्रति हेक्टरको दरले ।
  • कीटनाशक उपचार गरिएको बालुवाको प्रसारण (@३ लिटर Dursban 20% EC प्रति १० किलोग्राम बालुवा) रोपण गर्नु भन्दा पहिले खेतमा प्रति हेक्टर १० केजी उपचार गरिएको बालुवा प्रयोग गर्नुहोस् ।
  • रोपण गर्नु भन्दा पहिले प्रति हेक्टर २० किलोग्राम डर्स्बन १०% जी (क्लोरपायरिफोस) माटोको उपचार गर्नुहोस्।
  • मोथ र कटुवा कीराको प्रारम्भिक इन्स्टारहरू व्यवस्थापन गर्न साइप्रमेथ्रिन (१०% ईसी) वा डेल्टामेथ्रिन (१०% ईसी) प्रति १.५ मिलि पानी प्रति लिटर स्प्रे गर्नुहोस्। 

सुर्तीको पात खाने लार्भा (Tobacco Caterpillar)

  • अण्डाको समुहहरु र लार्भाको समूह हटाउनुहोस् र तिनीहरूलाई नष्ट गर्नुहोस् ।
  • ब्यासिलस थ्युरिंगेन्सिसको वाणिज्यिक फॉर्मुलेसन @ १-२ ग्राम / लिटर पानीमा स्प्रे गर्नुहोस् ।
  • प्रति हेक्टर ५००-१००० लिटर पानीमा मालाथियन ५० ईसीको १.५ लिटर स्प्रे गर्नुहोस् ।
  • यदि आवश्यक भएमा १० दिनको अंतरालमा स्प्रे  दोहोर्याउनुहोस् । 

अर्ध लूपर किरा (Semi lopper)

  • अण्डाको समुहहरु र लार्भाको समूह हटाउनुहोस् र तिनीहरूलाई नष्ट गर्नुहोस् ।
  • ब्यासिलस थ्युरिंगेन्सिसको वाणिज्यिक फॉर्मुलेसन @ १-२ ग्राम / लिटर पानीमा स्प्रे गर्नुहोस् ।
  • प्रति हेक्टर ५००-१००० लिटर पानीमा मालाथियन ५० ईसीको १.५ लिटर स्प्रे गर्नुहोस् ।यदि आवश्यक भएमा १० दिनको अंतरालमा स्प्रे  दोहोर्याउनुहोस् ।
  • Dichlorovos 76 EC ५०० मिलिलिटर प्रति हेक्टर ५००-१००० लिटर पानीमा मिसाई छर्ने |

रायो र बन्दाको लाही (Cabbage & Mustard Aphid)

  • बाली छिटो रोप्ने, प्राथमिकता अक्टोबरको तेस्रो हप्ता सम्म।
  • सिफारिश गरिएको खुराकको रूपमा मल लागू गर्नुहोस्।
  • लेडीबर्ड बीटल(थोप्ले खपटे) जस्ता सिकारीको रिलीजिंग र पालनपोषण गर्ने ।
  • प्रति हेक्टर ५००-१००० लिटर पानीमा डिमेथोएट ३० ईसी 660 मिलीलिटर स्प्रे गर्ने | 
dev